Ritopek je naselje u opštini Grocka u Gradu Beogradu. Prema popisu iz 2022. bilo je 2669 stanovnika.
Osnovna škola u Ritopeku je jedna od starijih u Srbiji, osnovana 1838. godine.
U Ritipeku se nalazi crkva Sv. Tojice sagradjena 1868 god. (sredstvima mestana)
Naselje potiče još iz rimskog perioda kada se zvalo „Tricornium“, gde se nalazilo vojno utvrđenje „Castra Tricornia“. Ime u prevodu znači „Tri roga“, odnosno tri vrlo slična brda, od kojih je jedno kasnije skliznulo u Dunav i nestalo. Bogato je arheološko nalazište raznih predmeta iz rimskog perioda, nekih veoma značajnih, kao npr. oklop rimskog vojnika iz 258. godine.
U periodu starijeg gvozdenog doba, tokom prvog milenijuma pre Hrista ovo područje je bilo naseljeno keltskim plemenima, koja su tu živela i u doba ranog Rimskog carstva.
Podaci iz 1903, godine
Položaj sela.
Selo je pored Dunava. Kuće su između omanjih glavičastih uzvišenja, kojih tu ima, a i dalje od Dunava uz kosu.
Tip sela.
Selo se deli u tri dela: Sred-selo, Gornju i Donju Malu. Sred-selo je između dve glavice oko crkve i mehane. Kuće su zbijene kao u selima pravoga zbijenoga tipa, ali nema pravilnih ulica. Po stranama kose nalaze se Donja i Gornja Mala. Kuće u njima su razređenog tipa tako da se Gornja Mala umnogome približava selima razbijenog tipa.
Starine u selu.
U ataru ovog sela postoji Crkvište. Stari novac i dr. nalazi se na mestu Vodicama, u Plavincu i dr. Današnje selo je promenilo nekoliko položaja; po pričanju nekih tri. Priča se da je bilo na mestu zvanom Dugačke Njive, zatim, kod Vodica pa kod Plavinačkog Potoka.
Postanak sela i poreklo stanovništva.
Ovo je jedno od najstarijih sela u okolini Beograda. Ima u njemu starijih porodica, za čije se poreklo ne zna, te se smatraju da su starinci, mada ovi to nisu, jer se pored toga priča, kako u ovom selu nema domorodaca, te da su svi doseljeni.
–Putnikovići su najstariji u ovom selu, ne zna se odakle su doseljeni; pričaju neki dako su ih „dirali“ da su „Latini“, Alimpijevdan.
–Palamige, porodica nekoga Jovesu takođe stara porodica – koji su izumrli.
–Čelikovići su stara porodica čiji je predak bio Crni Živan, i oni su izumrli.
-Stare porodice su i:
–Miloševići – Nikoljdan.
–Uroševići – Alimijevdan.
–Kaldišići***
–Šiljini*** i drugi.
Za sve ostale porodice u selu se zna odkuda su doseljene:
–Markovići su sa Kosova, odkuda se zbog zuluma krenuo Marko Marković, otac starcu od 100 godina, najpre dođu u Dražanj, gde nisu dugo ostali, jet tu ubiju spahiju, pa odatle dođu u Ritopek, Mratindan.
–Petrovići su takođe sa Kosova, Nikoljdan.
–Matejići su iz Ropočeva pod Kosmajem, Aranđelovdan.
–Vučkovići su iz Ivanče, Đurđevdan.
–Baštovanovići su iz „Šopluka“, Nikoljdan.
-„Šumadinci“ su iz Barajeva, neki za njih vele da su prvi kolac poboli u Ritopeku, Nikoljdan.
–Živanovići su od Leskovca, predak ime je Živan Torlak, Aranđelovdan.
–Sapundžići su poreklom iz Hercegovine, a pre nego su se doselili u Ritopek živeli su u Vrčinu i Zaklopači***.
–Stevanovići su od Prokuplja, Petrovdan.
–Nikolići su iz sela Stojnika u Šumadiji, Tomindan.
–Mladenovići su od Leskovca, Nikoljdan.
–Pejčići (mehandžije) su Nišlije, Jovanjdan.
–Bogojević Nikola, mehadžija, je od Kičeva u Makedoniji odakle je i pop-Trajko, koji je sveštenik u ovom selu***.
–Stanisavljevići su iz Malog Požarevca, Nikoljdan.
–Jankovići su iz Begaljice, predak Janko Vlah im bio tuvegdžija, Alimpijevdan.
–Trajilovići su „iz preka“, Velika Gospojina.
–Lukići su iz Begaljice, Trifundan.
–Mitići su iz Laidola (Laola), Smederevski okrug, Đorđic.
–Mošići su iz Guberevca, Kosmajski srez, Jovanjdan.
–Jovanovići (Stojanac) su od Prilepa, Nikoljdan.
–Jovanović Jevta je iz Beljine pod Kosmajem, Nikoljdan.
–Mitanovići su iz Starčeva, Đurđic.
–Matejići (Života) su iz Dolova u Banatu, Velika Gospojina.
–Todorovići a sada Glišići su iz Opova, Sv. Sergije.
–Mitići su iz Slanaca, Stevanjdan.
–Stefanovići su iz Belog Potoka (od familije Čarapića), Đurđic.
–Dimovići su iz Bavaništa u Banatu, Sv. Vartolomej.
–Vujići su iz Starčeva, Mala Gospojina.
–Stojanovići vode poreklo od Adama (Adolfa), koji se kao kovač doselio iz Vojvodine, pa se ovde pokrstio, Ilindan.
–Ćirkovići, za njih se ne zna odakle su starinom***.
–Pavlovići su iz Vojvodine (biće iz Crepaje), Nikoljdan.
–Đurići su iz Boleča, Sv. Petka.
–Bogdanović Mladen „Bugarin“ je iz okruga Vranjskog, došao 1878. godine***.
–Simići su iz Velikog Sela, Jovanjdan.
–Tanaskovići su iz Velikog Sela, predak došao kao terzija, Aranđelovdan.
–Todorovići su iz Grocke, Stevanjdan.
–Avramovići, predak došao iz Velikog Sela ženi u kuću, Pantelijevdan.
–Petrović Obrad je iz Mirijeva***.
–Mišić Cvetan (čobanin-ovčar) je iz Koćine***.
Kuće novijih doseljenika i izdeljenih zadrugara su po okrajcima sela. Za vreme bežanije 1813. godine, stanovnici su bežali „preko“, išli su do Tomaševca, pa se potom vratili u Ritopek. Kada su ponovo došli, sve su kuće u selu bile izgorelle. Onda su, vele, po adi u Dunavu sejali pasulj.
***Ne kaže se koju slavu slave.
IZVOR:Iz knjige „Okolina Beograda“ Riste T. Nikolića – NASELJA SRPSKIH ZEMALJA (knjiga 2) – SRPSKI ETNOGRAFSKI ZBORNIK (knjiga V), Beograd 1903.
